Opinie: Mijn kijk op de arbeidsmarkt

Krapte

Veel gesprekken gaan vandaag over arbeidsmarktkrapte. Over systemen. Over snelheid. Begrijpelijk, want de druk op de arbeidsmarkt is hoog. Tegelijkertijd laten recente cijfers zien dat de situatie genuanceerder is dan vaak wordt gedacht. De werkloosheid in Nederland ligt eind 2025 nog altijd historisch laag, net onder de vier procent. De arbeidsmarkt is dus krap, maar de aard van die krapte verandert.

Die verandering zie ik in de praktijk al langer.
Wat wij in de regio signaleren, zien we later vaak terug op landelijke schaal. Niet omdat wij het beter weten, maar omdat de afstand tot de praktijk hier klein is. Mkb-bedrijven, familiebedrijven en korte lijnen maken sneller zichtbaar waar het schuurt en waar het beweegt.

Het speelveld verandert

Een van die bewegingen is duidelijk zichtbaar in het gedrag van kandidaten. Mensen zijn kritischer geworden. Niet lastiger, niet verwend, maar bewuster. Ze wisselen minder snel van baan en maken zorgvuldiger keuzes. Stabiliteit, vertrouwen en duidelijkheid zijn belangrijker geworden dan alleen een functietitel of salarisstap. Dat vraagt om een andere benadering van recruitment dan een paar jaar geleden.

Voor werkgevers betekent dit: minder zenden, meer luisteren. Minder aannames, meer echte gesprekken. Bedrijven die hierop inspelen, merken dat ze niet alleen beter werven, maar ook langer mensen behouden. En juist dat laatste wordt steeds belangrijker in een krappe arbeidsmarkt.

Tegelijkertijd neemt technologie een steeds grotere plek in. AI in recruitment, automatisering van processen en het gebruik van data zijn niet meer weg te denken. Die ontwikkeling biedt kansen. Processen kunnen efficiënter, objectiever en consistenter worden ingericht. Tijd die vrijkomt, kan besteed worden aan wat echt telt: aandacht voor mensen. Door de technologische vooruitgang kunnen we de afstand tussen klant, kandidaat en onszelf verkleinen.

Maar hoe sneller het systeem, hoe belangrijker de menselijke regie wordt. Veel mensen voelen de impact van AI op hun werk nu al. Niet zozeer als directe bedreiging, maar wel als onzekerheid over hun rol in de toekomst. Werk verdwijnt zelden volledig. Taken veranderen, functies schuiven en vaardigheden verouderen sneller dan voorheen.

De markt reageert

Bedrijven die met hun huidige mensen ontwikkelen en efficiëntieslagen slaan, gaan wel een effect hebben op de kandidatenmarkt waar we de afgelopen jaren in hebben gezeten. Ze gaan immers meer kunnen doen met minder mensen en vaardigheden die je in 2023 nog uniek maakten, kunnen mogelijk vervangen worden door een AI-agent die het sneller en beter kan. De spreekwoordelijke ‘vijver om uit te vissen’ wordt daarom weer groter voor bedrijven.

Daarom verschuift de focus op de arbeidsmarkt steeds meer van diploma’s naar leervermogen en aanpassingskracht. Werkgevers die investeren in ontwikkeling, blijven aantrekkelijk. Niet alleen voor nieuwe kandidaten, maar juist ook voor de mensen die al binnen zijn.

Wat mij optimistisch stemt, is dat steeds meer organisaties dit beginnen te begrijpen. Ze zien dat recruitment geen losstaand proces is, maar relatiebouw. Dat duurzame keuzes op de korte termijn misschien meer tijd kosten, maar op de lange termijn rust en continuïteit opleveren.

Voor mij begint alles bij mensen. Trends en cijfers zijn waardevol, technologie is noodzakelijk, maar pas als je ze kunt vertalen naar de dagelijkse praktijk krijgen ze betekenis.

Als ik iets geleerd heb in de afgelopen jaren, dan is het dit:
wie dichtbij mensen blijft, ziet de arbeidsmarkt veranderen voordat het een headline wordt.

En daar begint wat mij betreft goed werk.